Home » Aktualności » JAN CHRZCICIEL LAMPI

JAN CHRZCICIEL LAMPI

JAN CHRZCICIEL LAMPI (Romeno/Trydent ur. 31 grudnia 1751 r. – Wiede? zm. 11 lutego1830 r.). Czternaste dziecko malarza Matthiasa Lampiego oraz Chiary Margherity Lorenzoni, zmar?ej z powodu powik?a? po porodzie zaledwie w cztery dni po jego narodzinach. We wczesnym dzieci?stwie b?dzie si? nim opiekowa?a najstarsza siostra Isabella.

Jan Chrzciciel uczy si? pierwszych podstaw malarstwa od ojca, jednak w 1768 r. zostaje pos?any do Salzburga do swojego kuzyna, malarza Pietra Antonia Lorenzoniego. Ten?e umieszcza go w jednej z miejskich pracowni, portrecisty F.X. Königa, który ze swojej strony kieruje go do znacznie bardziej uznanego mistrza, F.N. Streichera, nadal w Salzburgu.

W wieku dwudziestu lat decyduje si? na powrót do Romeno, aby rozpocz?? samodzieln? dzia?alno?? portrecisty. W 1773 r. osiedla si? w Weronie staj?c si? protegowanym markiza Giuseppego Sagramoso. Czerpie z artystycznej spu?cizny Giambettina Cignaroliego, malarza któremu by? obcy wenecki rysunek malarski, a bliskie by?o obrazowanie bolo?skie i rzymskie. Ucz?szcza ponad to do szko?y na?ladowców Tiepola, malarstwa technik? woskow? i poetów oraz pracowni Francesca i Dantego Lorenzich. 27 grudnia 1773 r. zostaje mianowany profesorem honorowym. ?eni si? z Ann? Mari? Franchi di Cloz, z któr? ma ju? córk? Ann? Mari? Margherit?. W 1775 r. przychodzi na ?wiat jego drugie dziecko Jan Chrzciciel (m?odszy). W 1776 r. otwiera now? pracowni? w Trydencie.

W nast?pnym roku maluje obraz ?wi?tego Alojzego Gonzagi do ko?cio?a ?wi?tego Krzy?a w Bleggio. 11 kwietnia tego samego roku rodzi si? mu trzecie dziecko, Vincenzo Melchiorre, które jednak umrze zaledwie kilka miesi?cy pó?niej. Tymczasem umar? równie? jego ojciec.

W 1779 r. jest w Rovereto, ale ju? pod koniec roku przebywa w Innsbrucku. Tutaj w 1781 r. wykonuje portret arcyksi??nej Marii El?biety Habsburg-Lotary?skiej, która w?a?nie przenios?a si? do Innsbrucka. Pozytywny odbiór obrazu otworzy mu drog? na dwór Habsburgów. I rzeczywi?cie: arcyksi??na Marianna zaprasza go ju? do Klagenfurtu, aby i j? uwieczni? za pomoc? swojego p?dzla. W tym mie?cie malarz postanawia zitalianizowa? swoje nazwisko Lamp zmieniaj?c je na Lampi, ?eby w ca?ej Europie ?atwiej by?o rozpozna? w nim W?ocha. Jest ambitny i wie, ?e jako jednoznacznie w?oski malarz ma wi?ksze szanse na zdobycie uznania zagranic?.

Jednak?e prawdziwymi celami Jana Chrzciciela Lampiego s? dwór wiede?ski i rosyjski. Do Wiednia dotrze wraz z rodzin? w 1783 r. Tu? po przyje?dzie do stolicy Austrii dostaje zlecenie sportretowania m?odej El?biety Wilhelminy Wirtemberskiej, narzeczonej arcyksi?cia Franciszka.

Na dworze cesarza Austrii Józefa II jest przyj?ty z wszelkimi honorami i pr?dko zostaje wyró?niony tytu?em profesora Akademii Sztuk Pi?knych. Wykonuje okaza?y naturalnej wielko?ci portret Józefa II.

27 sierpnia 1788 r. Francesco Casanova posy?a Marcellowi Bacciarellemu, nadwornemu malarzowi polskiego króla, list polecaj?cy s?awnego ju? Lampiego, powiadamiaj?c go o rych?ym przyje?dzie w?oskiego malarza do Warszawy. Po przyje?dzie do polskiej stolicy Lampi natychmiast otrzymuje ró?norakie zlecenia. Zostaje przyj?ty z wszelkimi honorami przez króla Stanis?awa Augusta Poniatowskiego, którego pó?niej uwieczni na kilku portretach.

W czasie oko?o trzyletniego pobytu w Polsce maluje ró?ne obrazy, przede wszystkim portrety. Z roku 1789 pochodzi portret hrabiny Józefiny z Mniszchów Potockiej oraz jej m??a Stanis?awa Szcz?snego Potockiego z dzie?mi. Pó?niej maluje portrety Izabeli z Lasockich Ogi?skiej, Urszuli Dembi?skiej, marsza?ka Sejmu Stanis?awa Ma?achowskiego czy te? Heleny z Prze?dzieckich Radziwi??owej.

Zwracaj? si? do niego zarówno cz?onkowie stronnictwa królewskiego, jak i spiskowcy, którzy w przysz?o?ci przyst?pi? do konfederacji targowickiej, tacy jak hetman Ksawery Branicki oraz genera? artylerii koronnej Stanis?aw Szcz?sny Potocki sportretowani ze swoimi dzie?mi, ka??cy si? uwiecznia? w heroicznych pozach feudalnych rycerzy. Lojali?ci natomiast wol? pojawi? si? w zachodnim stroju lub w tradycyjnym kontuszu, tak jak patriota Pawe? Grabowski.

Wraca do Wiednia i prezentuje swoich siedem obrazów na wystawie akademickiej w 1790 r. Tutaj te? maluje ukazuj?cy ca?? posta? portret nowego cesarza Leopolda II. W mi?dzyczasie uko?czy kilka obrazów, które zacz?? malowa? w Polsce, m.in. portret Zofii Wittowej jako westalki, obecnie przechowywany w Trydencie w zamku Buonconsiglio.

Nast?pnie przeprowadza si? do Jassów w Rumunii, do Mo?dawii i do Sankt Petersburga, aby wykona? kilka portretów tamtejszych dygnitarzy.

11 lutego 1795 r. umiera jego ?ona, która pozosta?a w Wiedniu z dzie?mi.

W czasie gdy nadal pracuje w Rosji 16 listopada dostaje wiadomo?? o ?mierci w?adczyni i z tego powodu postanawia wróci? do Austrii, w pe?ni ?wiadom tego, ?e na zawsze opuszcza swój wymarzony ?wiat.

W Wiedniu pozostanie a? do ?mierci.

Oto jego najwa?niejsze dzie?a wykonane podczas pobytu w Polsce przechowywane w Muzeum Narodowym w Warszawie: portrety Stanis?awa Augusta, Teresy z Ossoli?skich Potockiej z wnukiem Alfredem, Julii z Lubomirskich Potockiej, Korduli z Komorowskich Potockiej, Nieznanej, Urszuli z Morsztynów Dembi?skiej, Paw?a Grabowskiego, Józefy z Radziwi??ów p. v. Massalskiej, s. v. Grabowskiej, Józefiny Amalii z Mniszchów Potockiej z córk? Pelagi?.

Kolejne prace, dzi? znajduj?ce si? w innych muzeach Polski, Rosji, Ukrainy, W?och, Francji i Niemiec, to: portrety Izabeli z Lasockich Ogi?skej, Jana Potockiego, Julii z Lubomirskich Potockiej, Stanis?awa Augusta, Dwóch dam z domu Tomatis, Dwóch dziewczynek z domu Tomatis obok popiersia,  Damy jako malarki, Zofii Wittowej jako westalki, Josepha Paula von Weinbrennera, Hiszpa?skiego malarza, Architekta Latour, Damy jako Diany, J. F. Niko?aja, Stanis?awa Szcz?snego Potockiego z dzie?mi, Josepha Liesganiga, Hetmana Ksawerego Branickiego, znajduj?cy si? w nieznanym miejscu portret Ludwika Starzy?skiego, zaginiony obraz Kobiety z psem oraz namalowany wraz z Marcellem Bacciarellim portret Stanis?awa Augusta.

B?d?cy przenikliwym portrecist? Jan Chrzciciel Lampi namalowa? równie? charakteryzuj?ce si? mi?kkimi barwami obrazy o tematyce sakralnej w stylu neoklasycystycznym. Dzi?ki nabytym przez siebie ró?norodnym do?wiadczeniom we w?asnych dzie?ach potrafi? podkre?li? indywidualne cechy modela czerpi?c czasem z wiede?skiej tradycji malarskiej, na przyk?ad przy odtwarzaniu i podkre?laniu delikatnej skóry; w swój warsztat w??czy? równie? malarsk? idealizacj? stosowan? przez Francuzów. Ponadto w ostatnim okresie pod wp?ywem klasycyzmu przy malowaniu obrazu Wielkiego ksi?cia i Wielkiej ksi??nej Konstancina wykorzysta? zupe?nie nowy odcie?.

Tags