Niezwykły Karnawał Ambrozjański

0
61

ten artykuł jest dostępny w wersji włoski polski

Nasi czytelnicy, chociaż nie tylko oni, zdają sobie sprawę, że we Włoszech wystarczy o krok przekroczyć granicę niedaleko położonego miasteczka, aby znaleźć się w innym świecie. Karnawał także nie jest tak samo obchodzony od Testa Gemella po Lampedusę.

Jego początki pochodzą od Saturnalii starożytnych Rzymian: każdego roku pomiędzy 17 a 23 grudnia niewolnicy mogli żyć jak wolni ludzie, ucztując całymi dniami i nosząc lśniące szaty. Później święto zostało przejęte przez tradycję chrześcijańską z pominięciem odniesień do pogańskich bogów. Z czasem przyjęto aktualną nazwę pochodzącą od łacińskich słów carnem levare, co oznacza rezygnację z mięsa, odnoszące się do wielkiego postu, który rozpoczyna się po Martedì Grasso – tak zwanym ,,Tłustym Wtorku”, czyli ostatnim dniu, w którym można się bawić. W XVIII wieku Maski z Commedia dell’Arte (Arlekin, Poliszynel, Kolombina, Meneghino, Pantalone, Balanzone) dołączyły do zwyczajów karnawałowych.

We Włoszech najbardziej znanym karnawałem jest niewątpliwie ten wenecki. Oficjalnie pierwszy raz został zorganizowany w 1296 roku. W tym roku Martedì Grasso wypada 1 marca, ale każdego roku data się zmienia. Wyjątkowym zwyczajem jest il volo dell’Angelo – tzw “lot anioła”. Polega on na tym, że w południe drugiej niedzieli karnawału, na placu świętego Marka, młoda dziewczyna zjeżdża na linie przyczepionej od dzwonnicy do pałacu Dożów. 

Wychodząc poza weneckie kanały możemy odkryć, że pozostałe miejsca we Włoszech skrywają inne elementy tworzące tradycję włoskiego karnawału. W Mediolanie karnawał nazywany jest “ambrozjańskim”. Mówi się, że święty Ambroży, biskup a później święty patron miasta, wracając z pielgrzymki zdecydował się opóźnić świętowanie. Inna teoria mówi, że powodem opóźnienia mediolańskiego karnawału mogły być przeciągające się konflikty i głód. Kolejna teoria mówi, że ryt ambrozjański jest owocem zmiany z kalendarza juliańskiego na gregoriański z 1582 roku. Ryt ambrozjański to oficjalna liturgia przyjęta przez kościół łaciński, w większości przez archidiecezję mediolańską i niektóre okoliczne diecezje. Właśnie dlatego Wielki Post rozpocznie się 6 marca. W związku z tym, ostatnim dniem karnawału będzie sobota 5 marca, znana jako Sabato Grasso, czyli “tłusta sobota”. Odbędzie się to 4 dni później niż dla wierzących rytu rzymskiego.

Jeśli chcemy zmienić tożsamość na jeden dzień, rozrzucając konfetti i tańcząc na ulicach warto wiedzieć, że klasycznymi strojami w stolicy Lombardii są: Arlekin, czyli głupi służący, oszust pochodzący z Bergamo, Meneghino – uczciwy i porządny pracownik oraz bystry i przebiegły Beltrame. Jednym z najbardziej śledzonych wydarzeń jest Sfilata dei carri, czyli “parada wozów”, która kończy się na Piazza del Duomo. Tak jak w Wenecji wśród karnawałowych słodkości królują i galani, tak w Mediolanie nie może zabraknąć le chiacchiere, które są mniejsze, w kształcie romba, nadziewane czekoladą lub marmoladą. Możemy je znaleźć także w polskiej tradycji kulinarnej jako faworki.

Italia jest bogata także w inne zwyczaje karnawałowe. Wystarczy pomyśleć o Issohadores i Mamuthones w Marmoiada na Sardynii, Rölar e Kheirar we fruliańskim miasteczku Sauris, tradycyjnych wozach z przebierańcami z Viareggio w Toskanii, pustelnikach w środku lasów Satriano w Bazylikacie, ale ci którzy chcieliby posmakować włoskiego karnawału bez wyjeżdżania z Polski mogą udać się do Trattoria Flaminia na Warszawskim Żoliborzu. To miejsce oferuje dania typowe dla włoskiego karnawału, takie jak klasyczna lasagna, pistacjowa beza oraz sycylijskie cannoli z ricottą di pecora, których nie może zabraknąć na włoskich stołach podczas karnawału. 

tłumaczenie pl: Paweł Siwek

ten artykuł jest dostępny w wersji włoski polski