Forum Ekonomiczne w Karpaczu po raz kolejny potwierdziło swoją pozycję kluczowego punktu odniesienia na geopolitycznej i gospodarczej mapie Europy Środkowo-Wschodniej. Wydarzenie, przebiegające pod hasłem „Architektura nowego ładu – stabilność w czasach zmian”, zgromadziło liderów świata biznesu, przedstawicieli rządów i samorządów, a także wybitne osobistości i ekspertów z dziedziny nauk społecznych oraz technologicznych. Debaty w Karpaczu wyraźnie pokazały, że Polska nie jest już tylko gospodarką odrabiającą zaległości, lecz dojrzałym graczem, zdolnym do kształtowania polityki bezpieczeństwa, cyfryzacji i innowacji przemysłowych w skali całego kontynentu.
Jednym z najważniejszych i najbardziej intensywnych wątków Forum było bezpieczeństwo narodowe w wymiarze wojskowym, społecznym i informacyjnym. Wicepremier i Minister Obrony Narodowej Władysław Kosiniak-Kamysz w obszernym wywiadzie udzielonym Krzysztofowi Stanowskiemu szczegółowo przeanalizował obecne wyzwania stojące przed polską racją stanu. Podkreślił, że Polska znajduje się w przełomowym momencie historycznym, w którym wybór geopolityczny sprowadza się do jednoznacznego opowiedzenia się za wartościami cywilizacji zachodniej przeciwko naciskom ze Wschodu. Kosiniak-Kamysz położył duży nacisk na zagrożenia związane z wojną hybrydową, zaznaczając, że o ile siły zbrojne skutecznie przeciwdziałają bezpośredniej propagandzie rosyjskiej, o tyle prawdziwym wyzwaniem pozostaje szerzenie się niebezpiecznych narracji wewnątrz kraju. Wicepremier przedstawił również szczegóły dotyczące rekordowych wydatków budżetowych na obronność, wyjaśniając, że inwestycje w polskie zakłady zbrojeniowe (realizujące zamówienia m.in. na karabinki GROT i transportery opancerzone Rosomak) mają na celu nie tylko wzmocnienie potencjału bojowego wojska, ale również stymulowanie krajowej gospodarki.
Z kolei wystąpienia oraz wywiad byłego prezydenta Andrzeja Dudy z Krzysztofem Stanowskim skupiły się na kwestiach instytucjonalnych, równowadze władz oraz podsumowaniu dynamiki polskiej sceny politycznej. Podczas rozmowy Duda został poproszony o ocenę stylu zarządzania i działań swojego następcy, prezydenta Karola Nawrockiego, a także o skomentowanie jednej z jego najbardziej dyskutowanych decyzji: odebrania Orderu Orła Białego Wołodymyrowi Zełenskiemu. W tym kontekście Duda bronił swojej pierwotnej decyzji z 2023 roku o przyznaniu ukraińskiemu liderowi najwyższego odznaczenia jako wzoru przywództwa w czasach kryzysu, wyjaśniając jednocześnie, że nie poczuł się dotknięty późniejszym jego odebraniem, ponieważ nastąpiło ono w zupełnie zmienionym kontekście politycznym i geopolitycznym. Dopytywany o przyszłe plany polityczne oraz pozycjonowanie w obliczu wewnętrznych podziałów w Prawie i Sprawiedliwości (PiS), były prezydent podzielił się refleksjami na temat relacji z partnerami z NATO i UE, odnosząc się również do swoich prywatnych zamierzeń po zakończeniu kadencji.
Dopełniając strategiczną oś dotyczącą obronności, wystąpienia Krzysztofa Gawkowskiego oraz przedstawicieli Ministerstwa Cyfryzacji wykazały, że cyberbezpieczeństwo jest obecnie nierozerwalnie połączone z obroną wojskową. Zwrócono uwagę na konieczność ochrony infrastruktury krytycznej przed cyberatakami, rozwijania polskich zdolności w dziedzinie bezpiecznych technologii chmurowych oraz priorytetowego wdrażania sztucznej inteligencji jako filaru nowoczesnego państwa.
Eksponowane miejsce w programie Forum zajęła prezentacja specjalnego raportu dla Ministerstwa Obrony Narodowej pod tytułem „Bezpieczeństwo łańcuchów dostaw w polskim przemyśle obronnym w czasach pokoju”. Raport został opracowany przez prestiżowe konsorcjum naukowe pod przewodnictwem Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie (SGH), przy udziale czołowych polskich uczelni i instytucji badawczych: Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie (AGH), Politechniki Krakowskiej, Uniwersytetu Jagiellońskiego, Wojskowej Akademii Technicznej (WAT), Uniwersytetu Warszawskiego oraz Instytutu Studiów nad Bezpieczeństwem, Energią i Klimatem (ISECS). Główna teza raportu wskazuje, że sam proces zakupu sprzętu wojskowego za granicą nie wystarczy do zbudowania pełnej suwerenności obronnej. Eksperci wykazali, jak kluczowe jest efektywne zarządzanie całym cyklem życia zdolności operacyjnych (Life-cycle Management) – od zakupu, przez utrzymanie i serwis, aż po modernizację w kraju. Raport postawił sobie jasny cel: przekierowanie polityki zakupowej na nacjonalizację komponentów, offset oraz głęboką integrację sektora cywilnego i wojskowego w obszarze technologii podwójnego zastosowania (dual-use).
Innowacje stanowią serce nowej architektury gospodarczej. Sektor kosmiczny znalazł się w samym centrum debat gospodarczych dzięki obecności astronautów oraz przedstawicieli Europejskiej Agencji Kosmicznej (ESA), w tym Sławosza Uznańskiego. Podczas paneli poświęconych budowaniu niezależności kosmicznej Polski i Europy powróciła kwestia potrzeby kształcenia wyspecjalizowanych kadr inżynieryjnych oraz wykorzystania teledetekcji i technologii satelitarnych zarówno do celów cywilnych, jak i obronnych. Kluczowym krokiem w zatrzymaniu talentów w kraju będzie zapowiedziane otwarcie centrum ESA BIC (Business Incubation Centre) w Warszawie. Równolegle sekcja poświęcona AI Forum przyciągnęła uwagę świata biznesu i nauki debatami na temat automatyzacji przemysłu, ram etyczno-prawnych wdrażania sztucznej inteligencji oraz jej wykorzystania w medycynie. Wydarzenie uświetniła prezentacja wspólnego raportu SGH i 5 uczelni partnerskich, skupionego na analizie koniunktury gospodarczej w regionie CEE, wyzwaniach związanych z niskim poziomem kapitału w stosunku do PKB oraz tempie transformacji cyfrowej i zielonej.
Szeroka dyskusja w Karpaczu objęła również wymiar transatlantycki oraz bezpośrednią współpracę międzyspołeczną. Na Scenie Głównym Forum wystąpił Seth Adams, Specjalny Wysłąnnik Prezydenta USA ds. Turystyki, Wyjątkowości i Wartości Amerykańskich, którego przedstawiła Monika Demari, była Prezes Zarządu Polsko-Amerykańskiego Klubu w Miami. Adams podkreślił rolę turystyki i podróżowania w budowaniu relacji między Europą a Stanami Zjednoczonymi, wskazując na nie jako na narzędzie pogłębiania więzi społecznych i poznawania innych kultur poprzez osobiste doświadczenia. W swoim wystąpieniu odniósł się także do kluczowych kwestii bezpieczeństwa, migracji, wolności słowa, rywalizacji geostrategicznej z Chinami oraz wspólnej tożsamości Zachodu, ze szczególnym uwzględnieniem partnerstwa polsko-amerykańskiego.
Ważnym punktem zwrotnym w budowaniu współpracy regionalnej i międzynarodowej była debata poświęcona rozwojowi infrastruktury lotniskowej. Panel zatytułowany „Łączyć terytoria. Tworzyć możliwości. Jak połączenia lotnicze mogą budować długoterminowe partnerstwa w Europie”, zorganizowany w Przestrzeni Politechniki Warszawskiej we współpracy z Portem Lotniczym Wrocław S.A. i Confindustria Polonia, pokazał, że transport lotniczy staje się platformą głębokiej integracji gospodarczej i kulturowej. W dyskusji moderowanej przez Alessandro Saglio (Confindustria Polonia) udział wzięli: Karol Przywara (Port Lotniczy Wrocław S.A.), Michał Rado (Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego), Patrizia Paglia (Confindustria Piemonte), German Carboni (Ambasada Włoch w Warszawie) oraz Małgorzata Ostrowska (Włosko-Polska Rada Biznesu). Rozwój sieci pięciu nowych bezpośrednich połączeń lotniczych między Turynem a Polską zaprezentowano nie jako zwykłe rozbudowanie usług transportowych, ale jako impuls do otwarcia zupełnie nowego rozdziału w relacjach między obu krajami. Nowe trasy tworzą bezpośrednie mosty dla biznesu – w tym synergie w sektorze automotive, w nowych technologiach i innowacjach przemysłowych łączących Dolny Śląsk i Piemont. W wymiarze turystycznym loty te działają jak katalizator całorocznej turystyki (all-year destination), umożliwiając polskim obywatelom łatwiejszy dostęp do oferty enogastronomicznej, trendu slow travel oraz wyjazdów łączących biznes z wypoczynkiem (bleisure).
Liczna reprezentacja instytucjonalna, kulturalna i gospodarcza Włoch obejmowała czołowych partnerów w różnych strategicznych obszarach Forum: od Matteo Ogliariego, Dyrektora Włoskiego Instytutu Kultury w Krakowie w debatach kulturalnych i historycznych, po Elisabettę Caprino, Dyrektor Generalną Włoskiej Izby Handlowo-Przemysłowej w Polsce (CCIIP), aktywną w rozmowach na temat internacjonalizacji i transformacji energetycznej. Obraz przyszłości struktur europejskich i kierunków reform instytucji UE został dodatkowo wzbogacony przez Francesco Tufarelliego, Sekretarza Generalnego Prezydium Rady Ministrów Włoch, który zwrócił uwagę na konieczność większej elastyczności biurokratycznej w Unii Europejskiej, poszanowanie zasady pomocniczości (subsydiarności) oraz pilną potrzebę ustrukturyzowania wydajnych relacji administracyjnych między państwami członkowskimi w celu zachowania konkurencyjności Wspólnoty na rynku globalnym.
Tegoroczna edycja Forum Ekonomicznego pokazała, że Polska z determinacją umacnia swoją pozycję w dynamice międzynarodowej. Analizy przeprowadzone podczas paneli poświęconych aspiracjom wejścia do grupy G20 jednoznacznie wykazały, że wzrost PKB, dynamiczna cyfryzacja oraz kluczowa rola w obronności Europy Środkowo-Wschodniej czynią z Polski naturalnego kandydata w wielkich globalnych debatach gospodarczych. Gazzetta Italia była partnerem medialnym wydarzenia.
