OD REŻYSERA

7 Marca 2015 r., godz. 18:00, na scenie teatralnej Galerii Freta w Warszawie. Zapraszamy na trzy przedstawienia teatralne: dwa o charakterze wodewilowym w języku włoskim (“Nauczyciel gry na fortepianie” i “Mama z wizytą w Warszawie”) oraz jedno przedstawienie w języku polskim (“Kolacja”). Grafika, Scenografia i Kostiumy: Adriana Calovini.

“Wodewil” – termin pochodzący od francuskiego „Voix de ville” czyli „Głos miasta” – jest widowiskiem teatralnym powstałym we Francji pod koniec XVIII wieku, które na przełomie XIX i XX wieku zdobyło ogromną popularność w Europie i Stanach Zjednoczonych. Jest to teatr, w którym jak echem odbija się gwar rozmów dochodzących z mieszczańskich domów, opowiadający o zdradach, nieporozumieniach, nie wyrażonych uczuciach, a jego celem jest rozbawić publiczność, między innymi dzięki utworom muzycznym łatwo wpadającym w ucho i wprowadzającym w wesoły nastrój. Do charakterystycznych cech tego teatru należy werwa, swoboda, sympatia, satyra, oraz subtelna ironia. Tak więc nie będziemy śmiać się do rozpuku, lecz z pewnością na naszych ustach zagości pogodny i radosny uśmiech. Głównymi przedstawicielami tego gatunku są Georges Feydeau i Georges Courteline, natomiast znakomitymi odtwórcami ich ról na przestrzeni minionego stulecia byli artyści tej miary, co Sara Bernhardt, Buster Keaton, Charlie Chaplin, Bob Hope. Nasza publiczność już od pięciu lat z wielkim entuzjazmem obserwuje nasz rozwój. Także i w tym roku, podobnie jak w ubiegłym, z okazji Dnia Kobiet mamy zaszczyt zaprezentować Państwu tę formę teatru i zaprosić do spędzenia z nami kilku wesołych godzin.

Miłej zabawy,

Alberto Macchi

LOCANDINA – PLAKAT VAUDEVILLE

tłum. Katarzyna Kurkowska

Jako włoskiemu znawcy kina, zadawane mi są przez laików z całego świata ciągle te same pytania: „Kim jest nowy De Sica? Kto jest nowym Rossellinim? Kim jest nowy Antonioni?”. Mam niekiedy ochotę odpowiedzieć następująco: „Nowy De Sica zrozumiał, że robienie kina we Włoszech to wyłącznie kwestia polityki i rekomendacji; zamiast wyruszyć do Rzymu postanowił pozostać na wsi; teraz jest listonoszem, jest szczęśliwy; napisał kilka powieści, ale trzyma je zamknięte w szufladzie; kocha się ze swoją narzeczoną, a potem w sobotni wieczór udają się do kina, ostatniego nadal otwartego w okolicy, oglądają amerykański film akcji, po czym idą zjeść pizzę.”

A jednak staram się zawsze pozostawić trochę więcej nadziei, odpowiadając, że sytuacja jest trudna, ale na horyzoncie zawsze coś się znajdzie, a w sztuce nie należy nigdy tracić optymizmu.

Na szczęście, obecnie międzynarodowi laicy dają sobie odpowiedź sami. A to dlatego, że wszyscy oni widzieli „Wielkie piękno”, film Paolo Sorrentino, który z Cannes dotarł aż na galę oscarową i został okrzyknięty najlepszym filmem nieanglojęzycznym 2014 roku. Na pytanie: „Gdzie jest włoskie kino?”, najprostsza odpowiedź, która wszystkim ciśnie się na usta, od Los Angeles po Kuala Lumpur, jest zawsze ta sama: „Wielkie piękno”.

Musimy uznać niewątpliwe zasługi filmu Sorrentino, jednak – jeśli chcemy uniknąć powierzchowności – kwestia pozostaje niezmienna: czy jest coś innego, poza pięknem?

W roku 2014 we Włoszech pojawił się „Kapitał ludzki” (Il capitale umano) Paolo Virziego, reżysera uwielbianego przez Włochów, ale niecieszącego się dotychczas powodzeniem na rynkach międzynarodowych. Być może jego filmy, perfekcyjnie prowincjonalne i egzystencjonalne głosy pokolenia, mają trudność z przyjęciem się wśród zagranicznej publiczności. Jego nowe dzieło ma jednak w sobie dużo bardziej globalny wdzięk: stworzone na podstawie książki Stephena Amidona, przeniesione z amerykańskiej prowincji do Brianzy może pochwalić się świetną obsadą i było włoskim kandydatem do wyścigów o Oscara. Od początku wydawało się bardzo trudnym lub wręcz niemożliwym, aby Włochy po piętnastu latach „poszczenia” wygrały dwie statuetki z rzędu i faktycznie obraz nie wszedł nawet do finałowej piątki, ale to bardziej ze względów statystycznych czy dyplomatycznych aniżeli przez wzgląd na walory filmu Virziego. Cieszę się jednak, że jego międzynarodowa widoczność pozwala amerykańskiej i europejskiej publiczności odkryć toskańskiego twórcę „Bólu dorastania” (Ovosodo) oraz „Caterina va in città”.

Ulubionym gatunkiem Włochów, jak wiadomo, jest komedia, jednak często jest to też najtrudniejszy w eksporcie typ filmu, gdyż każdy kraj śmieje się na swój sposób, zwłaszcza z własnych odruchów i własnych nieszczęść. Ale już od dawna nie było tak solidnej włoskiej komedii eksportowej jak „Smetto quando voglio”. Jest to pełnometrażowy debiut 33-latka z Salerno, Sydneya Sibilii, scenarzysty i reżysera tej uniwersalnej historii o grupie badaczy uniwersyteckich, którzy uciekają się do przestępstwa ze względu na chroniczny brak środków na swoje badania. Amerykanie daliby mu tytuł „Rewanż nerdów”, jednak „Smetto quando voglio” [Przestanę, kiedy zechcę] jest wyjątkowo subtelny, co czyni go włoskim do szpiku kości. Fajnie by było, gdyby po zakończonej paradzie na międzynarodowych festiwalach, od Reykjaviku przez Stany Zjednoczone po Londyn, pojawił się jakiś odważny dystrybutor, przekonany, że świat ma ochotę pośmiać się w kinie z Włochów, razem z nimi samymi.

Na koniec chciałbym wstawić się za pewnym typem kina, o którym zbyt często zapominamy: włoską produkcją audiowizualną. Chodzi mi tu o sztukę wideo, która coraz częściej jest naszym najlepszym reprezentantem na festiwalach kina oraz we włoskich instytutach kultury na świecie, a nie jedynie w galeriach czy na różnych biennale. Będąc już w pełni dziełami kinowymi, prace nowych włoskich artystów wideo trafiają do programów telewizyjnych i zdobywają nagrody na międzynarodowych festiwalach. I tak dokument „Hometown-Mutonia” bolońskiego kolektywu artystycznego ZimmerFrei reprezentował włoskie kino na festiwalu w Rzymie i Salonikach; dwadzieścia sześć minut „San Siro” Yuriya Ancaraniego, poetycki portret stadionu piłkarskiego w Mediolanie, zostało nagrodzone brawami w Locarno i Toronto; i w końcu „The Show MAS Go On” wideoartystki-obieżyświata Ra Di Martino, które rozpoczęło na Festiwalu Filmowym w Wenecji swoją podróż pełną nagród. Być może to oni, pod mniejszą presją ze strony rynku i polityki, są obecnie naszymi najbardziej wolnymi ludźmi kina, prawdziwymi spadkobiercami wielkich włoskich tradycji. Chociaż nowy De Sica się poddał, to być może nowi Antonioni nie zadowalają się wyłącznie dostarczaniem filmów-widokówek z Italii.

Włoski Instytut Kultury w Warszawie i Ambasada Szwajcarii w Polsce z okazji Dnia Pamięci o Holocauście mają przyjemność zaprosić na prezentację książki Mario Lattes, Il Ghetto di Varsavia, pod redakcją Giacomo Jori, Lugano, Wydawnictwo Cenobio, 2015

27 stycznia 2015, godz. 18.00

Włoski Instytut Kultury

Ulica Marszałkowska 72, Warszawa

Udział wezmą:

Caterina Bottari Lattes (Fundacja Bottari Lattes)

Dario Disegni (Fundacja Hebrajskich Dóbr Kulturalnych i Fundacja Bottari Lattes)

Giacomo Jori (Uniwersytet Szwajcarii Włoskiej, Instytut Studiów Włoskich)

Pietro Montorfani (Wydawnictwo Cenobio i Archiwum Historyczne miasta Lugano)

Tłumaczenie symultaniczne

Mario Lattes (Turyn 1923-2001), malarz, pisarz i wydawca, uszedł prześladowaniom rasistowskim, w 1960 r. uzyskał dyplom z Filozofii w Turynie broniąc pracy magisterskiej poświęconej historii współczesnej i gettu w Warszawie. Z wielu powodów, praca magisterska, choć miała być opublikowana, do dziś nie została wydana. Pierwsza prezentacja książki odbędzie się w Warszawie we Włoskim Instytucie Kultury.

Wystawa Private Setting – Art after the Internet jest podsumowaniem młodych autorów, którzy weszli na scenę artystyczną przy pomocy bardzo dynamicznemu rozwojowi Internetu i cyfrowej kultury masowej, w przestrzeni pełnych pozornie nieograniczonych możliwości i charakteryzującej się nadmiarem obrazów i informacji.

Trzydziestu młodych artystów, wszyscy urodzeni w latach 1980 i 1990, zostali zebrani przez Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie, aby odpowiedzieć na konkretne pytanie: jak się zmieniła, w wyniku szerzącego się postępu technologicznego ostatniej dekady i codziennego kontaktu z mediami, tożsamość artysty i jego interakcja ze światem?

Wystawa prezentuje kilkadziesiąt prac (wiele z nich to filmy), wszystkie zbudowane na fundamencie teoretycznym, który dotyka zawsze kluczowych zagadnień filozofii i socjologii ostatnich trzydziestu lat: świat jako przedstawiciel rozszerzenia totalitarnych obrazów, poddanych dyskusji na temat zalet rzeczywistości nad światem wirtualnym, gdzie zaciera się granica między prywatnością, a dostępnością dla ogółu, realnością a fikcją, oryginalnością a kopią. Przedstawione w skrócie kluczowe kwestie, które już dokładnie zostały omówione w sztuce postmodernistycznej, rozwijając swoje spostrzeżenia, na temat młodych artystów, którzy tworzą swoją własną sztukę – nadal słabo zdefiniowaną, przenosząc je na ekstremalne tereny -tak zwany post-Internet Art.

Dzieła są przedstawione w sposób dwuznaczny, otoczone aurą, która przyciąga ale i odpycha w tym samym czasie. Oziębła atmosfera oraz pustka, która towarzyszy wszystkim salom przenoszą widzaa w podróż blasku, gdzie ekrany wydają się być żywe, które niepokoją swoim chłodem i jednocześnie przyciągają swoją bliskością. Od wideo Eda Atkins, zaprojektowanego do odkrywania świata hiperrealistycznego, z tworzeniem złożonych środowisk cybernetycznych zaludnionych przez postacie wirtualne i awatary nieznanego pochodzenia z instalacjami interaktywnymi Daniela Kellera; poprzez google street views Johna Rafmana, do symulowanych światów stworzonych przez Ryana Trecartina, mających na celu zbadanie relacji w dobie komunikacji masowej i nadprodukcji informacji.

Podczas wystawy ma towarzyszyć uczucie chęci wzięcia udziału w pokazie szeregu dzieł sztuki, takich jak nigdy dotąd „przejściowych”, estetyka przejściowości post-net, na której te dzieła bazują. Projekty obrazów w PowerPoint, nakładające się na siebie języki, kiczowate filmy krótkometrażowe. Wydaje się dziwne, że z wyjątkiem nielicznych przykładów, wiele z tych dzieł wydaje się działać bardziej na odbiorcę gdy przyswajane są przed ekranem komputera ,wolne aby móc działać między obrazami, bez wielkogabarytowych mas funkcjonalności poświadczonych przez muzeum.

Mimo, że wystawa ogólnie nie została stworzona dla efektywności, nie zawsze będącej w stanie dostarczyć ukierunkowaną analizę i trafiając w punkt tematu , pozostała w charakterze kiczu intrygując ale nie krytycznie, proponując całkowicie szerokie możliwości wiążących się ze sobą języków światowych mediów internetowych. Wybór, na pewno odważny, szczególnie biorąc pod uwagę polski kontekst, taki jak nigdy przedtem w tym przypadku, bezpośrednio otwiera się na trendy współczesnej estetyki. Private Setting dlatego jest ważnym elementem w rozwoju kulturalnym miasta, ponieważ przedstawia istotne w najlepszy sposób dziwaczną dynamikę między sztuką, – oraz miejsca jej wykonywania- i obecną neoliberalną logikę obywatela społeczno-gospodarczego: wszystko bardzo szybkie, wszystko bardzo zmienne, bardzo kiczowate! „Postmodernistyczna bajka” , która trwa w Warszawie.

Do 6 stycznia 2015

Pod opieką Natalii Sielewicz

Artyści: Sarah Abu Abdallah and Joey L. DeFrancesco, Korakrit Arunanondchai, Ed Atkins, Trisha Baga and Jessie Stead, Darja Bajagić, Nicolas Ceccaldi, Jennifer Chan, CUSS Group, Czosnek Studio, Jesse Darling, DIS, Harm van den Dorpel, Loretta Fahrenholz, Daniel Keller, Ada Karczmarczyk, Jason Loebs, Piotr Łakomy, Metahaven, Takeshi Murata, Yuri Pattison, Hannah Perry, Jon Rafman, Bunny Rogers, Pamela Rosenkranz, Ryan Trecartin, Ned Vena